- ไม้แก่มันหงำนา ผู้นำบ่พัฒนามันหงำบ้าน ครูกับภารโรงขี้คร้านมันหงำโรงเรียน พระเณรบ่สูตรบ่เฮียนมันหงำวัด

ผญาไม้แก่มันหงำนา หมายถึง ต้นไม้ใหญ่ที่หงำลงมา(เติบโตจนใหญ่เกินไป) เปรียบเปรยถึงบุคคลหรือหน่วยงานที่ ผู้นำไม่พัฒนามันหงำบ้าน (ผู้นำที่ไม่พัฒนาทำให้บ้านเมืองล้าหลัง)
หรือ ครูกับภารโรงขี้คร้านมันหงำโรงเรียน (ครูและภารโรงขี้เกียจทำให้โรงเรียนแย่ลง)
หรือ พระเณรบ่สูตรบ่เฮี่ยนมันหงำวัด (พระและเณรไม่ศึกษาไม่ปฏิบัติธรรมทำให้วัดเสื่อมโทรม) เป็นผญาเชิงเปรียบเทียบที่สอดแทรกข้อคิดเรื่องความล้าหลังหรือความเสื่อมถอยที่เกิดจากการขาดการพัฒนาและหน้าที่.